Een dikke zeedijk

 

Thema Waterveiligheid & Bescherming
Leerniveau VMBO / HAVO / VWO
Vak Aardrijkskunde, Biologie, Economie, Maatschappijleer, Nederlands, Techniek
Omvang 400 minuten

 

 

Langs de kust van Fryslân ligt een stevige dijk om ons te beschermen tegen overstromingen vanuit de Waddenzee en het IJsselmeer. Alleen al in onze provincie ligt er meer dan 200 kilometer aan dijk. Voor de veiligheid van iedereen in Fryslân, maar ook daarbuiten is het heel erg belangrijk om onze dijk sterk te houden. Een sterke dijk betekent meestal een dikke dijk. Des te breder en massiever, des te meer de krachten van water en weer verdeeld worden en des te sterker de dijk is. Het Wetterskip controleert regelmatig of de dijk nog voldoende sterk is om iedereen erachter te beschermen tegen de zee. En wat blijkt? Geconstateerd is dat er stukken dijk zijn die niet meer voldoen en opgeknapt moeten worden.

 

Harde overgang

Een dikke zeedijk is niet alleen sterk, maar heeft ook nadelen. Dat zie je heel duidelijk langs de Waddenzeekust. De overgang van zee naar land is nogal ‘hard’. Aan de ene kant ligt de zee en direct aan de andere kant de akkers en graslanden waarop boeren hun gewassen verbouwen. Dat de boeren zo direct achter de zeedijk hun land hebben liggen is ook niet voor niets natuurlijk. De grond is er behoorlijk vruchtbaar en daarom erg waardevol. Maar het maakt het gebied niet aantrekkelijk voor bepaalde flora en fauna. Toen de zeedijk er bijvoorbeeld nog niet lag (of  minder stevig en breed was), waren er plekken langs de kust waar het zoute water vanuit zee en het zoete water vanaf land langzaam in elkaar over gingen. Deze brakwatergebieden zijn plekken waar bepaalde, waardevolle land- en zeedieren erg van houden.

 

Tussen zout en zoet

Er zijn bijvoorbeeld vissen die in hun levenscyclus afhankelijk zijn van een leven in zowel het zoute zeewater als het zoete binnenwater. Denk bijvoorbeeld maar aan de paling. Deze vis groeit op in zoet of brak water en plant zich voort in de Sargassozee op grote diepte. De larven trekken - geholpen door de Golfstroom - naar Europa, waar ze in het zoete water opgroeien. Door de zeedijk is deze migratie niet meer mogelijk. Vissen zoals de paling kunnen alleen nog daar van zout naar zoet komen, waar een gemaal staat. Deze gemalen zijn belangrijk voor onze veiligheid. Ze zorgen ervoor dat het overschot aan zoet water de zee ingepompt wordt. Maar voor de vissen die van zout naar zoet of andersom proberen te reizen zorgen ze niet voor veiligheid. De meeste vissen die via het gemaal proberen te reizen, worden vaak in mootjes gehakt door de gemalen.

 

Kust zonder recreatie

Er is nog een knelpunt dat zich momenteel bij de huidige dikke dijk vol asfalt en basaltblokken afspeelt. Er zijn niet zo veel recreatieve voorzieningen langs de Friese Waddenzeekust te vinden, terwijl het wel een hele mooie omgeving is. In Duitsland hebben ze dat veel slimmer aangepakt. Langs de kust van Duitsland zie je dat er veel meer op het gebied van recreatie wordt aangeboden.

 

Onze vraag aan jullie

Bij controles van de dijk door het Wetterskip is gebleken dat er stukken dijk zijn die opgeknapt moeten worden. De natuur in de omgeving van de dijk zit in de knel en er zijn kansen voor recreatie die niet benut worden. Graag vragen we jullie om advies. Kom met plannen en een ontwerp waarin alle knelpunten aan bod komen en zaken aan elkaar verbonden worden. Neem in jullie plannen ook een zo realistisch mogelijk kostenplaatje mee.

 

 


Locatie

Aan de slag met deze opdracht?

Staat jouw VO-school in Fryslân en wil je graag met je klas aan de slag met het project 'Een dikke zeedijk'?

 

Neem dan contact op met:

* Monique Pas (IVN Noord) m.c.pas@ivn.nl | 050 - 313 59 33 | 06 - 4632 2370 

* Anja Dijkstra (IVN Noord) a.dijkstra@ivn.nl | 058 - 289 04 63 | 06 - 1551 9669

 

Het project betreft maatwerk en wordt n.a.v. een gesprek per school ingestoken naar de eigen wensen en mogelijkheden.